Λίγα λόγια για το βιβλίο
 Μέρος Πρώτο
Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ
ΙΙ. ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΙΙΙ. ΜΟΡΦΕΣ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΙV. ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
V. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ
VΙ. ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
VΙI. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΕΙΔΗ
 Μέρος Δεύτερο
Α. ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ
Β. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΟΜΗΣ
Γ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ
Δ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ
Ε. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΦΟΛΟΓΙΚΕΣ
ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑΣ
 Α' Λυκείου
Α. Αξίες
Β. Γλώσσα
Γ. Γλωσσομάθεια
Δ. Διάλογος
Ε. Αναλφαβητισμός
ΣΤ. Ενδυμασία - Μόδα
Ζ1. Το χάσμα των γενεών
Ζ2. Η ευθύνη των νέων για το μέλλον
Η. Ιδανικά - Πρότυπα
Θ. Σεβασμός
Ι. Ελεύθερος χρόνος - ψυχαγωγία
Α. Τουρισμός
ΙΒ. Φανατισμός
 Β' Λυκείου
Α. Λακωνικότητα
Β. Οικογένεια
Γ. Τεχνολογία και τεχνική
Δ. Μέσα μαζικής επικοινωνίας και ενημέρωσης
Ε. Τύπος
ΣΤ. Τηλεόραση
Ζ. Διαφήμιση
Η. Βιβλίο
Θ. Ρατσισμός - Κοινωνικός αποκλεισμός
Ι. Μετανάστευση
ΙΑ. Αθλητισμός
ΙΒ. Εργασία - Επάγγελμα
ΙΓ. Τηλεργασία
ΙΔ. Εξειδίκευση
ΙΕ. Ανεργία
ΙΣΤ. Τέχνη
ΙΖ. Κριτική
ΙΗ. Αμφισβήτηση
ΙΘ. Παγκοσμιοποίηση
 Γ' Λυκείου
Α. Δικαιώματα και υποχρεώσεις
Β. Πολιτισμός
Γ. Αγωγή - Παιδεία - Εκπαίδευση
Δ. Η Ευρωπαϊκή διάσταση στην εκπαίδευση
Ε. Επιστήμη και γνώση
ΣΤ. Βιοτεχνολογία - Βιοηθική
Ζ. Πνευματικός άνθρωπος
Η. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές
Θ. Ανθρωπισμός
Ι. Περιβάλλον
ΙΑ. Καταναλωτισμός
ΙΒ. Παράδοση
ΙΓ. Δημοκρατία
ΙΔ. Βία
ΙΕ. Ελλάδα και Ευρώπη
ΙΣΤ. Τροχαία ατυχήματα
ΙΖ. Αλλοτρίωση

ΙΑ. Αθλητισμός

I. Η αποδοχή του αθλητικού ιδεώδους

ΙΙ. Η ολυμπιακή φιλοσοφία

ΙΙΙ. Η σημασία του αθλητισμού

IV. Οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την άθληση των παιδιών

V. Φαινόμενα εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους

VI. Αίτια εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους

VII. Μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου

Κείμενο 1ο: Αρχαίο ελληνικό πνεύμα στο Ήτον

Κείμενο 2ο: Ολυμπιακή παιδεία

Κείμενο 3ο: Βρείτε ελεύθερο χρόνο για το παιδί (Εναλλακτικό)                              ………………………..

 

 

I. Η αποδοχή του αθλητικού ιδεώδους

 

            Το αθλητικό ιδεώδες ήταν και είναι αποδεκτό από όλους τους ανθρώπους. Τούτο φαίνεται:

Α. Από τη διαχρονικότητά του. Οι αρχαίοι πίστευαν πως ο αθλητισμός έχει θεϊκή καταγωγή και οι θεοί του Ολύμπου ήταν οι ιδρυτές των πρώτων αγώνων. Αυτή η θεϊκή καταγωγή ανήγαγε τον αθλητισμό σε καθήκον γι’ αυτούς, που εξασφάλιζε την αρμονική ανάπτυξη του σώματος και του πνεύματος και άνοιγε γι’ αυτούς τον δρόμο που οδηγεί στην αρετή. Οι αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν δείξει πως ακόμα και οι μικρές πόλεις διέθεταν γυμναστήρια και παλαίστρες, όπου οι νέοι περνούσαν μεγάλο μέρος της μέρας τους και που εξελίχτηκαν σε ιδρύματα διαπαιδαγώγησής τους. Ας μη λησμονούμε πως η παιδεία των αρχαίων Ελλήνων στηριζόταν σε δύο άξονες, τη μουσική και τη γυμναστική. Πέρα από αυτό, η γενική αποδοχή του αθλητικού ιδεώδους απορρέει από την πεποίθηση πως η άθληση είναι κάτι ευχάριστο και ωφέλιμο, όπως φαίνεται σε πολλά επίπεδα, την τέχνη, τη φιλοσοφία, τη θρησκεία, τη νομοθεσία, την ηθική, την πολιτική που επηρεάζονται από αυτό. Ακόμη, η οργάνωση Πανελλήνιων αγώνων σε τακτά χρονικά διαστήματα, στους οποίους συμμετείχαν όλοι οι Έλληνες, μαρτυρεί τη γενική αποδοχή που είχε το αθλητικό ιδεώδες στην αρχαιότητα.

Β. Από τη συγχρονική αποδοχή του. Στις μέρες μας ο αθλητισμός είναι αναπόσπαστα δεμένος με την οικονομική, πολιτική και πολιτιστική ζωή κάθε σύγχρονης κοινωνίας. Σε ορισμένες μάλιστα χώρες έχει γίνει τρόπος ζωής και στοιχείο της εθνικής τους ταυτότητας. Όλα τα κράτη έχουν υπουργεία που ασχολούνται με τον αθλητισμό, έχουν θεσπίσει σχετική νομοθεσία, διαθέτουν ομάδες, οργανώνουν αγώνες ή συμμετέχουν σε αγώνες που διοργανώνουν άλλες χώρες, χτίζουν γυμναστήρια και αθλητικά κέντρα και φροντίζουν πολύ για τους αθλητές τους.

 

 

ΙΙ. Η Ολυμπιακή φιλοσοφία

 

          Η ανώτερη μορφή άθλησης και σωματικής αγωγής είναι ο Ολυμπισμός που σχετίζεται με τους Ολυμπιακούς αγώνες που τελούνταν στο χώρο της αρχαίας Ολυμπίας από το 774 π.χ. προς τιμήν του Δία κάθε τέσσερα χρόνια και πρόβαλλαν τους αθλητές ως πρότυπα για μίμηση. Η Ολυμπιακή φιλοσοφία απέβλεπε στην ολοκλήρωση της προσωπικότητας του ανθρώπου μέσα από την παράλληλη ανάπτυξη των σωματικών ικανοτήτων και των πνευματικών αρετών.

          Η Ολυμπιακή φιλοσοφία συνενώνει το σώμα με το πνεύμα, τη θεωρία με την πράξη, τις διάφορες φυλές και τους διάφορους λαούς και βασίζεται στις εξής αρχές:

·     Τη διεθνή κατανόηση μέσω της αναγνώρισης της ισότητας όλων όσων συμμετέχουν σε αυτούς τους αγώνες ανεξάρτητα από φύλο, φυλή, εθνικότητα, χρώμα κλπ.

·     Την αγνή και έντιμη προσπάθεια για ανάδειξη και υπεροχή

·     Τη χρήση του αθλητισμού ως μέσου για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας.

          Οι στόχοι της Ολυμπιακής φιλοσοφίας μπορούν να επιτευχθούν με μια Ολυμπιακή παιδεία, μια ευρύτερη παιδεία που θα έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα και θα ενδιαφέρεται όχι μόνο για την ανάπτυξη του σώματος, αλλά και για την προώθηση θέσεων και αρχών, ιδεών και αξιών του αθλητισμού, δηλ. θα συνδυάζει την πρακτική με τη θεωρητική πλευρά του θέματος.

 

          Στα νεότερα χρόνια (1975) στη συνδιάσκεψη των υπουργών Αθλητισμού των κρατών-μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης προσδιορίστηκαν οι στόχοι του αθλητισμού. Οι κυριότεροι από αυτούς είναι:

·     η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ανθρώπου,

·     η παραγωγική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου του ανθρώπου,

·     η βελτίωση της σωματικής ευεξίας και η καλλιέργεια της ψυχικής υγείας,

·     η δημιουργία ευκαιριών συνεργασίας και επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων,

·     η αναγέννηση και μετάδοση των αρχών του Ολυμπισμού,

·     η σύνδεση του αθλητισμού με άλλους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (παιδεία, υγεία, κινήματα ειρήνης και οικολογίας κλπ.).

 

    «Η Ολυμπιακή φιλοσοφία έχει χαρακτήρα γενικό. Δεν απευθύνεται σε μια μερίδα, σε μια τάξη ανθρώπων, σε μια φυλή ή σ’ ένα έθνος αλλά σε όλους τους ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξεως, προελεύσεως, φυλής, χρώματος, θρησκεύματος και πατρίδας. Όλοι οι άνθρωποι μέσα στο πλαίσιο της φιλοσοφίας αυτής μπορούν να ανακαλύψουν στοιχεία που να τους εκφράζουν και έτσι να την αποδεχτούν. Ξεκινώντας, λοιπόν, από μια φιλοσοφία, την οποία όλοι αποδέχονται και με την οποία όλοι συμφωνούν, βρίσκεται ένα κοινό σημείο επαφής μεταξύ των λαών, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στην αλληλο-γνωριμία, την κατανόηση, την αγάπη και την ειρηνική συμβίωση».

[Δανασσής-Αφεντάκης, Α.Κ., ‘Σύγχρονες Τάσεις Αγωγής’, 1997 (σ. 133). Αθήνα: Ο συγγραφέας]

 

          «Δεν είναι όμως δύσκολο να κατανοήσουμε ότι η αθλητική ιδέα, όπως προβάλλει στους ελληνικούς αγώνες, ιδιαίτερα τους ολυμπιακούς, προϋποθέτει την καταξίωση του ανθρώπου, την πίστη στην ελευθερία του και στην αξία του, τη συνείδηση της ευθύνης του στον κόσμο, τέλος, στην παραδοχή της ισότιμης, δημοκρατικής συμμετοχής του στα κοινά. Η καλλιέργεια του αθλητικού πνεύματος στην αρχαία Ελλάδα εδράζεται στις ίδιες εκείνες πνευματικές βάσεις, που εδράζονται και οι λοιπές πολιτιστικές αξίες του ελληνικού πολιτισμού. Και πρώτη ανάμεσα σ’ αυτές στέκεται η απελευθέρωση του ανθρώπου από τη δεσποτεία κάθε μορφής. Η θρησκευτική πίστη των Ελλήνων δεν τους στερεί την ανθρώπινη ελευθερία και σαν συνέπεια δεν τους απαλλάσσει από την ανθρώπινη ευθύνη. Η κοινωνική πειθαρχία και η υπαγωγή στους νόμους της πολιτείας αποτελεί υποχρέωση ελεύθερων και υπεύθυνων πολιτών».

[Ανδρόνικος, Μ., ‘Παιδεία ή Υπνοπαιδεία’. Από το σχολικό βιβλίο Έκφραση-Έκθεση για το Ενιαίο Λύκειο: Θεματικοί κύκλοι, 2002 (σ. 100). Αθήνα: ΟΕΔΒ]

 

          «Στην τέχνη όπως και στον αθλητισμό το πρόβλημα είναι να ξαναδοθεί σε όλους η δυνατότητα άσκησης».

                                                Ουμπέρτο Έκο

 

         

ΙΙΙ. Η σημασία του αθλητισμού

 

          O αθλητισμός παίζει έναν παιδαγωγικό ρόλο, γιατί:

Α. Ωφελεί το παιδί, γιατί:

1. Απελευθερώνει το σώμα του παιδιού, του δημιουργεί την αίσθηση της επιστροφής και της ισορροπίας με τη φύση και μ’ αυτό τον τρόπο ενεργοποιεί και συμβάλλει στην εξέλιξη των έμφυτων προδιαθέσεων και καταβολών του.

2. Δίνει την ευκαιρία στο παιδί να εκφραστεί ελεύθερα, να αναλάβει πρωτοβουλίες και να αναπτύξει την αυτενέργειά του.

3. Εμπλουτίζει και δραστηριοποιεί τον ψυχικό κόσμο του παιδιού με αποτελεσματικό τρόπο.

4. Βοηθά το παιδί να αναπτύξει και να συνειδητοποιήσει έννοιες, όπως η συνεργασία, η αλληλεγγύη, η δημοκρατία, ο σεβασμός του άλλου, και να κοινωνικοποιηθεί εύκολα.

 

    «Μέσα από τον αθλητισμό, ο νέος μαθαίνει να βλέπει στο πρόσωπο του άλλου αθλητή τον ισάξιο συνέταιρο και όχι τον ανταγωνιστή. Εκτιμά έτσι το συνάνθρωπό του, μαθαίνει να συνεργάζεται μαζί του και να δείχνει κατανόηση γι’ αυτόν. Μαθαίνει να αγωνίζεται και όχι να ανταγωνίζεται, αφού εκτιμά τις δυνάμεις των άλλων ανθρώπων και κατανοεί την αμοιβαία σχέση μεταξύ του εαυτού του και του συνόλου. Το ‘εγώ’ μπαίνει μέσα στο ‘εμείς’. Το άτομο αποκτά νόημα και αξία μέσα από το σύνολο. Ο νέος μαθαίνει κανόνες συμπεριφοράς που θα τον κάνουν αποδεκτό από το σύνολο αυτό, μαθαίνει να προσαρμόζεται βάσει των συλλογικών και όχι των ατομικών αναγκών και γνωρίζει τον ίδιο τον εαυτό του μέσα από τη στάση των άλλων απέναντί του».

[Δανασσής-Αφεντάκης, ό.π., σ. 168]

 

    «Η ζωή είναι παιχνίδι σαν το τένις, σαν το γκολφ. Δεν παίζεις μόνος σου, παίζεις με τους άλλους. Έχεις ευθύνη απέναντι σε όλους τους συντρόφους σου, όλοι σου οι σύντροφοι έχουν ευθύνη απέναντί σου. Άτομο και ομάδα είναι ένα. Το παιχνίδι έχει νόμους· όποιος θέλει να παίζει, οφείλει να ξέρει τους νόμους αυτούς και να τους σέβεται. Αν δεν ξέρει τους νόμους ή αν δε θέλει να τους σέβεται, δεν είναι άξιος να λάβει μέρος στο παιχνίδι. Μέσα στον κύκλο που χαράσσουν οι νόμοι είναι απόλυτα λεύτερος· κανένας, μήτε βασιλιάς, δεν έχει δικαίωμα να επέμβει. Μπορεί οι νόμοι να είναι παλιωμένοι ή στραβοί ή αυθαίρετοι· δεν έχει σημασία· το σπουδαίο είναι, κι αυτό γυμνάζει την ψυχή του ανθρώπου, να τους υπακούς».

[Καζαντζάκης, Ν., ‘Αγγλία’. Από το σχολικό βιβλίο Θεματικοί κύκλοι, 2002 (σ. 103). Αθήνα: ΟΕΔΒ]

 

Β. Ευχαριστεί το παιδί, γιατί:

Ο αθλητισμός αντιμετωπίζεται σαν παιχνίδι, με την έννοια της διαφυγής από την καθημερινότητα και της ικανοποίησης βασικών αναγκών του, όπως η ψυχαγωγία και η ξεκούραση.

 

               «Ως μέσο ψυχαγωγίας ο αθλητισμός προσφέρει στους νέους τη δυνατότητα εκμετάλλευσης των ελεύθερων ωρών τους. Η ενασχόλησή τους με τον αθλητισμό, ως ψυχαγωγία, μπορεί να πάρει τις μορφές της ενεργού ή της παθητικής συμμετοχής στα σπορ. Στην πρώτη περίπτωση οι νέοι ασχολούνται ενεργά με κάποιο σπορ που τους αρέσει είτε ομαδικό είτε ατομικό. Παίζουν κάποιο ρόλο, δηλαδή, στη διεξαγωγή του αθλήματος. Στη δεύτερη περίπτωση οι νέοι παρακολουθούν απλώς κάποιο σπορ. Ο ρόλος τους εδώ είναι παθητικός και όχι ουσιαστικός. Και στις δύο όμως περιπτώσεις ο αθλητισμός ξεκουράζει, ηρεμεί, εκτονώνει, χαροποιεί και κυρίως προσανατολίζει σε υγιείς χώρους, αποφεύγοντας τη χρήση κάποιων άλλων, ίσως βλαβερών, μέσων διασκέδασης».

[Δανασσής-Αφεντάκης, ό.π., σ. 167]

          Γενικά, ο αθλητισμός συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, γιατί επηρεάζει το σώμα, το πνεύμα και την ψυχή του ατόμου.

 

    «Με τη σωστή χρήση του, ο αθλητισμός μπορεί να διδάξει την αντοχή και το θάρρος, τον έντιμο αγώνα και το σεβασμό των κανόνων, τη συντονισμένη προσπάθεια και την υπαγωγή των προσωπικών συμφερόντων στα συμφέροντα της ομάδας. Η κακή χρήση του μπορεί να ενθαρρύνει την προσωπική τρέλα και την ομαδική ματαιοδοξία, την ακόρεστη επιθυμία της νίκης και το μίσος των αντιπάλων, ένα πνεύμα αδιαλλαξίας και περιφρόνησης για τους ανθρώπους που βρίσκονται πέρα από ένα αυθαίρετα επιλεγμένο όριο».

[Powell, J., ‘Ολυμπισμός, αθλητισμός και παγκόσμια κοινωνία’, Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία, 22η Σύνοδος, Αρχαία Ολυμπία, 1982: 145-146]

 

                                                          «Νους υγιής εν σώματι υγιεί».

                                                                   Αρχαίο ρητό

 

 

IV. Οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την άθληση των παιδιών

 

          Οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την άθληση και άσκηση των μαθητών είναι:

Α. Η φυσική σωματική κατάσταση. Η ικανότητα του παιδιού να κινείται είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση και την άθληση. Ο βαθμός της ικανότητας αυτής σχετίζεται και με τον τύπο των ασκήσεων και το πρόγραμμα που μπορεί ν ακολουθήσει ένα παιδί.

Β. Το οικογενειακό περιβάλλον. Η συνολική στάση των γονιών απέναντι στον αθλητισμό και τη γυμναστική θα επηρεάσει το παιδί αποφασιστικά. Η θετική ή αρνητική αξιολόγηση του αθλητισμού από τους γονείς, η συμμετοχή ή αποχή από αυτόν θα κάνει το παιδί να αγαπήσει την άθληση και τη γυμναστική ή να την απορρίψει.

Γ. Ο εκπαιδευτικός. Η ενεργητική συμμετοχή του εκπαιδευτικού στο μάθημα, η συνεργασία με τους μαθητές, η εφαρμογή του προγράμματος, η ευσυνειδησία του, η επινόηση πρωτότυπων μεθόδων διδασκαλίας και η εκτίμηση που δείχνει αυτός για το έργο του θα εμπνεύσουν τα παιδιά και θα τα κάνουν να αγαπήσουν την άθληση.

Δ. Το σχολείο. Το σχολείο μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αγαπήσουν τον αθλητισμό και τη γυμναστική με δύο τρόπους:

1. Με την εξασφάλιση των κατάλληλων αθλητικών χώρων και της επαρκούς υλικοτεχνικής υποδομής.

2. Με τον προσανατολισμό και τη φιλοσοφία που έχει αναπτύξει αυτό σχετικά με το μάθημα της γυμναστικής, αν δηλ. γίνεται αποδεκτό, δεν στριμώχνεται στο αναλυτικό πρόγραμμα, οργανώνει αθλητικές εκδηλώσεις, συμμετέχει σε αγώνες κλπ.

Ε. Το κοινωνικό περιβάλλον. Η γειτονιά, οι φίλοι, οι συμμαθητές, οι συγγενείς, το κράτος με το ενδιαφέρον τους και τον θετικό τρόπο αντιμετώπισης των προσπαθειών των παιδιών είναι δυνατό να κάνουν αυτά να εκτιμήσουν τον αθλητισμό και να ασχοληθούν συνειδητά και συστηματικά με αυτόν.

[Dixon, Β., «Η σωματική αγωγή στο σχολείο ως βάση για τη ‘διά βίου’ ενασχόληση με τον αθλητισμό», Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία, 31η Σύνοδος, Αρχαία Ολυμπία, 1991:125-133]

 

 

V. Φαινόμενα εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους

 

          Σήμερα το αθλητικό ιδεώδες αποκλίνει από το πρότυπο που μας κληροδότησε η ελληνική αρχαιότητα και παρουσιάζει πολλά φαινόμενα εκφυλισμού. Δεν πρέπει να μας διαφεύγουν κάποιες διαφορές ανάμεσα στον παλιό και το νεότερο ολυμπισμό. Τότε οι αγώνες ήταν απαλλαγμένοι από κάθε σκέψη για υλική αμοιβή και απέβλεπαν αποκλειστικά στην ηθική δικαίωση, στην τιμή που θα αξιωνόταν ο νικητής και η γενέτειρά του. Σήμερα, χωρίς η ηθική αμοιβή να περιφρονείται, έχουν επινοηθεί τρόποι επιχορηγήσεως των αθλητών από χορηγούς ή επιχειρήσεις με πάγιες ή κατά περιστάσεις παροχές και πριμοδοτήσεις, ώστε ο αθλητισμός να καταντά εμπορική και επαγγελματική υπόθεση. Οι αγώνες των αρχαίων δεν ήταν αμιγώς σωματικοί, αλλά απέβλεπαν και στην παράλληλη ανάπτυξη της ψυχής και του πνεύματος. Με την άσκηση και την άθληση οι πρόγονοί μας επιδίωκαν την ομορφιά και την ευεξία του σώματος και παράλληλα εμπειρία και ικανότητα για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων με την καλλιέργεια της τόλμης και του θάρρους, του υψηλού αισθήματος ευθύνης και του αισθήματος της τιμής και της αξιοπρέπειας. Σήμερα οι σκοποί αυτοί έχουν εκλείψει και έχουν αντικατασταθεί από την επιθυμία για υψηλά ρεκόρ.

Τα φαινόμενα εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους, όπως αυτό εμφανίζεται στην εποχή μας, είναι:

1.   Η επαγγελματοποίηση του αθλητισμού.

2.   Ο πρωταθλητισμός και η κρατικοποίησή του.

«Με τον πρωταθλητισμό και την κρατικοποίησή του, οι αρχές, τα ιδανικά και τα δόγματα του αθλητισμού, όπως διαμορφώνονται από τα διάφορα κυβερνητικά και επιχειρηματικά επιτελεία, ενσωματώνονται στα ευρύτερα συστήματα της εθνικής ιδεολογίας, και της πολιτισμικής τους στήριξης, με όλα τα συμπαρομαρτούντα μιας τέτοιας ενσωμάτωσης. Ο αθλητισμός μ’ αυτό τον τρόπο, καθιερώνεται πάνω στην ιεραρχία των αξιών που κυριαρχούν, στη βάση μιας ορατής ή συχνά αόρατης διεθνούς τάξης, η οποία εμφανίζεται σαν φυσική και γι’ αυτό αναπόφευκτη, συνέπεια ή συνέχεια της ορθολογικής οργάνωσης».

[Τερλεξής, Π., ‘Η νέα βιομηχανία με τους χρυσούς εργάτες’. Από το σχολικό βιβλίο Θεματικοί κύκλοι, 2002 (σ. 105). Αθήνα: ΟΕΔΒ]

3.   Η εμπορευματοποίηση του χώρου (ένταξή του στο σύγχρονο μάρκετινγκ, διαφήμιση και προβολή αθλητών-ειδώλων, προώθηση αθλητικών ειδών κλπ.).

 

«Γι’ αυτό και πολύ σωστά έχει ειπωθεί ότι το ‘στέμμα’ του αθλητή φτιάχνεται με αριθμούς. Τόσα μέτρα, τόσα εκατοστά, τόσα λεπτά, τόσα δευτερόλεπτα. Ο άνθρωπος εξαφανίζεται. Παντού κυριαρχούν οι αριθμοί. Ο δείκτης του χρονομέτρου μετατρέπεται στο πιο πιστό μέτρο αξιολόγησης της ανθρώπινης επίδοσης.[......]. Ο καταμετρήσιμος χρόνος είναι το παν, ο άνθρωπος δεν είναι τίποτε. Στην καλύτερη περίπτωση είναι το ‘κέλυφος του χρόνου’. Θέμα ποιότητας, συνεπώς, στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει».

[Τερλεξής, ό.π., σ. 107]

4.   Ο αθέμιτος ανταγωνισμός.

 

«Ο αθλητισμός βέβαια δεν αποτελεί εξαίρεση σ’ αυτό τον κανόνα. Αντίθετα μάλιστα, εμφανίζεται σαν το πιο τέλειο πρότυπο κοινωνικού ανταγωνισμού, που εμφανίζεται σε όλον τον κόσμο και σε όλο το φάσμα της κοινωνικής δραστηριότητας. Ο ηρωικός αθλητής είναι αυτός που ξεκινάει από τον άσημο ή και συχνά γραφικό συνοικιακό σύλλογο, για να περάσει βήμα βήμα μέσα από το περιφερειακό πρωτάθλημα στο εθνικό και να φτάσει ενδεχομένως στην ολυμπιακή αναμέτρηση. Μόνο ο αθλητής που αφιερώνεται στην ‘ευγενή άμιλλα’ και τον ‘έντιμο ανταγωνισμό΄ ελπίζει να γίνει μια μέρα μέλος μιας επιλεγμένης αριστοκρατίας, με το φωτοστέφανο του ‘πρώτου’, ανάμεσα σε μια μικρή ομάδα επίλεκτων (κι αυτό μόνο για τέσσερα χρόνια[......]. Αυτή η ανταγωνιστική προσπάθεια .......... δεν μπορεί όμως να έχει καμιά σχέση με την ίδια την ουσία του αθλητισμού».

[Τερλεξής, ό.π., σ. 106]

5.   Η εξυπηρέτηση μέσω αυτού πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων.

6.   Η χρήση αθέμιτων μέσων για επικράτηση (ντοπάρισμα των αθλητών, χρήση αναβολικών, εξαγορά συνειδήσεων για μειωμένη απόδοση κλπ.)

7.   Η βία και ο φανατισμός με την οπαδοποίηση των θεατών (χουλιγκανισμοί, καταστροφές, ύβρεις κλπ.).

 

 

VI. Αίτια εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους

 

Ο εκφυλισμός του αθλητικού ιδεώδους και η απόκλισή του από τις αρχές και τη φιλοσοφία του προτύπου που έρχεται από την αρχαιότητα οφείλεται σε πολλά αίτια, όπως:

Α. Οικονομικά Το υλιστικό πνεύμα που κυριαρχεί και η επικράτηση των ιδανικών της ήσσονος προσπάθεια και του εύκολου πλουτισμού· το κερδοσκοπικό πνεύμα και η εμπορική εκμετάλλευση.

Β. Πολιτιστικά: Η υποβάθμιση της παιδείας (απώλεια του ανθρωπιστικού της χαρακτήρα, οι τεχνοκρατικές αντιλήψεις, η τοποθέτησή της στην υπηρεσία της εξυπηρέτησης οικονομικών στόχων), η προβολή από τα ΜΜΕ των αρνητικών εκδηλώσεων του αθλητισμού.

Γ. Πολιτικά: Η κρίση της δημοκρατίας, η ιδεολογική εκμετάλλευση του αθλητισμού, η πολιτική χειραγώγηση.

4. Κοινωνικά: Η γενικότερη κρίση της κοινωνίας μέσα στο οποίο εντάσσεται το φαινόμενο και είναι επόμενο να επηρεάζεται από αυτή (πτώση ηθικών αξιών, κατάργηση αξιοκρατίας, υλιστικά πρότυπα, ανταγωνισμός, αλλοτρίωση).

 

 

VII. Μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου

 

Α. Από το άτομο: Να επιδείξει υψηλό αίσθημα ευθύνης, κοινωνική συνείδηση και αλτρουιστικό πνεύμα· να κάνει σωστή ιεράρχηση των πολιτιστικών αξιών και να επιδιώξει τη διάκριση μέσω της ευγενούς άμιλλας και όχι του αθέμιτου ανταγωνισμού.

Β. Από την κοινωνία: Με συλλογική προσπάθεια να επιδιώξει την αποδέσμευση του αθλητισμού από τις υλιστικές τάσεις της εποχής μας, που θα εξαγνίσει το χώρο και θα τον αναγάγει σε δύναμη του καλού και της αγνότητας· να επαναπροσδιορίσει τους στόχους και τους προσανατολισμούς της και να πετύχει ένα πλαίσιο ζωής, όπου θα κυριαρχεί το πνεύμα της συνεργασίας, της συναδελφικότητας, της άμιλλας, της υπευθυνότητας και της αξιοκρατίας.

Γ. Από την πολιτεία: Με τη θεώρηση των αθλητικών ιδεωδών και της σύγχρονης ολυμπιακής ιδέας που τα εκπροσωπεί, μέσα από την αμφισβήτηση των κοινωνικών και ιδεολογικών προεκτάσεων τους στην προσωπική και κοινωνική ζωή του ανθρώπου μπορεί να τον βοηθήσει να αντιδράσει αποτελεσματικά στη σύγχρονη κρίση του αθλητισμού. Με την παροχή της κατάλληλης ολυμπιακής παιδείας και αθλητικής αγωγής μπορεί να εξυγιάνει τον χώρο και να του δώσει την παλιά του αίγλη. Με το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να περιορίσει τα φαινόμενα του εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους.

 

 

Κείμενο 1ο Αρχαίο ελληνικό πνεύμα στο Ήτον

«Τέτοια συμπύκνωση πεθυμιάς και νοσταλγίας νιώθεις αναπνέοντας τον αγέρα τούτο του Ήτον. Όλοι σχεδόν οι αρχηγοί του εγγλέζικου έθνους τους τελευταίους αιώνες πέρασαν εδώ μέσα, στους τοίχους τούτους και τις πρασινάδες, την παιδική κι εφηβική τους ηλικία, και τούτες οι κλειστές αυλές κι οι τριζοκοπούσες παμπάλαιες σκάλες και το γιασεμί τούτο που ανθίζει στις δοξαρωτές πόρτες θα ’μειναν σε όλη τους τη ζωή η μεγάλη τους αγιάτρευτη νοσταλγία.

          [……………………………………………………………]

          Νιώθεις πως εδώ, στη μικρή τούτη φημισμένη πολιτεία όπου αναθρέφεται η εγγλέζικη αριστοκρατία, το ελληνικό πνέμα, φωτεινό, τολμηρό κι ισορροπημένο, συνεχίζει εξόριστο στην υπερβόρεια ομίχλη το εξαίσιο έργο του.

          Περνώ ένα μικρό γιοφυράκι ποταμού, φτάνω στον ανοιχτό χώρο, όπου οι μεγάλοι μαθητές με τα ουρανιά και τ’ άσπρα κασκέτα, παίζουν γκολφ. Ωραία λιγνά κορμιά, χάρη και δύναμη, πειθαρχημένη ορμή, χαρά στο μάτι να βλέπει και στο νου να συλλογιέται πως με την άσκηση τα κορμιά τούτα γίνουνται καλοί αγωγοί για να περνάει το πνέμα.

          Κάποτε ένας Ανατολίτης σοφός είδε μερικούς σκοινοβάτες να πραγματοποιούν με τα κορμιά τους τις πιο επικίντυνες τόλμες και ξέσπασε στα κλάματα. `Γιατί κλαις;’ τον ρώτησαν. `Γιατί συλλογιέμαι’, αποκρίθηκε ο σοφός, `πως αν, όπως γυμνάζουμε έτσι τα σώματά μας, γυμνάζαμε και την ψυχή μας, τι θάματα θα μπορούσαμε να κάμουμε!’.

          Εδώ, όμως, στο Ήτον, ο θεατής δεν μπορεί να ξεσπάσει σε κλάματα. Γιατί μήτε καταπληχτικούς σκοινοβατικούς άθλους θα δει, μήτε κι η ψυχή μένει, μέσα σε τέτοια ευλύγιστα κορμιά, ακαλλιέργητη. Υπάρχει μέτρο, ισορροπία, παράλληλη καλλιέργεια σάρκας και νου σε ανθρώπινη κλίμακα. Ελληνική αρμονία.

          Τα σπορτ κι οι κλασικές σπουδές στο Ήτον οι δυο παράλληλοι αδερφωμένοι δρόμοι της αγωγής. Όχι όμως σπορτ ατομικά –ακόντιο, πήδημα, δίσκος– παρά σπορτ ομαδικά: λεμβοδρομίες, κρίκετ, τένις, φούτμπολ.

          Τα ομαδικά παιχνίδια υπηρετούν μεγάλο ηθικό σκοπό: σε συνηθίζουν να υποτάξεις την ατομικότητά σου σε μια γενική ενέργεια. Να μη νιώθεις πως είσαι άτομο ανεξάρτητο, παρά μέλος μιας ομάδας. Να υπερασπίζεσαι όχι μονάχα την ατομική σου τιμή παρά την τιμή ολόκληρης της ομάδας όπου ανήκεις: σχολή, πανεπιστήμιο, πόλη, έθνος. Έτσι, από σκαλοπάτι σε σκαλοπάτι, το παιχνίδι μπορεί να σε ανεβάσει στις πιο αψηλές και αφιλόκερδες κορυφές της ενέργειας.

          [……………………………………………………………]

          Στα σπορτ δε γυμνάζεις το σώμα σου μονάχα· γυμνάζεις, πάνω απ’ όλα, την ψυχή σου. `Στα τεραίν του Ήτον’, είπε πολύ σωστά ο Ουέλιγκτον, `κερδήθηκε η μάχη του Βατερλό’».

[Καζαντζάκης, Ν. ‘Αγγλία’, Αθήνα, 1962]

 

Σημείωση:

α) Ήτον: φημισμένο Κολέγιο της Μεγάλης Βρετανίας,

β) Ουέλιγκτον: Άγγλος στρατηγός ο οποίος έμεινε γνωστός για τη νίκη του επί του Ναπολέοντα στη μάχη του Βατερλό.

 

[Θέμα Πανελλαδικών Εξετάσεων Γ΄ Λυκείου του έτους 2005]

 

Σημείωση: Η βαθμολογία γίνεται με τα κριτήρια της εποχής εκείνης.       

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (70-90 λέξεις).

                                                                             [25 μονάδες]

Β1. Σε μια παράγραφο 70-80 λέξεων να διατυπώσετε την άποψή σας για το περιεχόμενο του πιο κάτω αποσπάσματος: Στα σπορτ δε γυμνάζεις το σώμα σου μονάχα· γυμνάζεις, πάνω απ’ όλα, την ψυχή σου. `Στα τεραίν του Ήτον’, είπε πολύ σωστά ο Ουέλιγκτον, `κερδήθηκε η μάχη του Βατερλό’».

                                                                             [10 μονάδες]

Β2. Να επισημάνετε τα δομικά στοιχεία της έβδομης παραγράφου («Τα ομαδικά παιχνίδια ……… κορυφές ενέργειας»).

                                                                             [5 μονάδες]

Β3. Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις πιο κάτω λέξεις του κειμένου: πραγματοποιούν, ευλύγιστα, ακαλλιέργητη, αφιλόκερδες, γυμνάζεις.

                                                                             [5 μονάδες]

Β4. αριστοκρατία, σκοινοβατικούς, ισορροπία, λεμβοδρομίες, συνηθίζουν: από το β΄ συνθετικό των πιο πάνω λέξεων να σχηματίσετε μια νέα σύνθετη λέξη.

                                                                             [5 μονάδες]

Γ. Στα πυκνοκατοικημένα αστικά κέντρα μειώνονται σταδιακά οι χώροι ομαδικής ψυχαγωγίας και άθλησης. Στο πολιτιστικό κέντρο του δήμου σας καλείστε, ως εκπρόσωπος των μαθητών και χρήστης αυτών των χώρων, να επισημάνετε σε μια ομιλία 500-600 λέξεων τη σημασία του ομαδικού παιχνιδιού στην ψυχική και σωματική διαμόρφωση και στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων.

                                                                             [50 μονάδες]

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α. Στο κείμενο αυτό ο Καζαντζάκης εκφράζει τα βιώματά του από το κολέγιο του Ήτον. Στην αρχή αυτός παρατηρεί πως όλοι οι Άγγλοι ηγέτες που πέρασαν από αυτό αισθάνονται μιαν ακατανίκητη νοσταλγία. Στη συνέχεια σημειώνει πως σε αυτό επιβιώνει το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και πως σε αυτό αναπτυσσόταν παράλληλα το σώμα και το πνεύμα του ανθρώπου. Παράλληλα, ο συγγραφέας εκφράζει την άποψη πως τα ομαδικά αθλήματα και οι κλασικές σπουδές ήταν οι βασικές μέθοδοι με τις οποίες στο Ήτον επιδιωκόταν η ολοκλήρωση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Τελειώνοντας ο Καζαντζάκης εξαίρει τον σημαντικό ρόλο που παίζουν τα ομαδικά παιχνίδια στην κοινωνικοποίηση του ανθρώπου.

 

Β1. Η φράση: Στα σπορτ δε γυμνάζεις το σώμα σου μονάχα· γυμνάζεις, πάνω απ’ όλα, την ψυχή σου. `Στα τεραίν του Ήτον’, είπε πολύ σωστά ο Ουέλιγκτον, `κερδήθηκε η μάχη του Βατερλό’» από την άποψη της μορφής περιέχει μια επίκληση αυθεντίας, του Ουέλιγκτον, και μάλιστα παραθέτει τη γνώμη του σε ευθύ λόγο με σκοπό να δείξει τη σημασία που έχουν τα σπορτς για τον άνθρωπο. Με τη φράση αυτή ο συγγραφέας θέλει να πει πως τα σπορτς συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, δηλαδή καλλιεργούν τις σωματικές, πνευματικές και ψυχικές ιδιότητες του ανθρώπου. Αν λάβουμε υπόψη πως, για να κερδηθεί ένας πόλεμος, χρειάζονται όχι μόνο σωματικές, αλλά και ψυχικές αρετές και ικανότητες, τότε μπορεί να πει κανείς πως η γνώμη του Ουέλιγκτον είναι απόλυτα σωστή.

 

Β2. Η έβδομη παράγραφος «Τα ομαδικά …… κορυφές της» αποτελείται από τη θεματική πρόταση «Τα ομαδικά παιχνίδια …… ηθικό σκοπό», τις λεπτομέρειες-σχόλια «σε συνηθίζουν να υποτάξεις ………… έθνος» και την πρόταση-κατακλείδα «Έτσι, ………… της ενέργειας».

 

Β3. Συνώνυμα:

Πραγματοποιούν = επιτυγχάνουν

Ευλύγιστα = εύκαμπτα

Ακαλλιέργητη = απαίδευτη

Αφιλοκερδές = ανιδιοτελές

Γυμνάζεις = ασκείς.

 

Β4. Σύνθετες λέξεις:

Αριστοκρατία < άριστος + κρατώ – δημοκρατία

Σκοινοβατικούς < σκοίνο + βατικός < βάινω – παραβατικός

Ισορροπία < ίσος + ρέπω – ετοιμόρροπος

Λεμβοδρομίες < λέμβος + δρόμος – σκυταλοδρομίες

Συνηθίζουν < συν + εθίζω – ηθογραφία.

 

Γ. ΕΚΘΕΣΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Το θέμα:

1. Έχει επικοινωνιακό πλαίσιο. Ζητά τη σύνταξη και εκφώνηση ομιλίας σε συγκεκριμένη περίσταση. Αυτό επιβάλλει: α) την κατάλληλη προσφώνηση, β) την έκφραση συγχαρητηρίων για την οργάνωση της εκδήλωσης και την έκφραση ευχαριστιών για την πρόσκλησή σας ως ομιλητών, γ) τη χρήση του κατάλληλου για την περίσταση ύφους.

2. Έχει κάποια δεδομένα που δεν ταυτίζονται με το ζητούμενο: «Στα πυκνοκατοικημένα αστικά κέντρα μειώνονται σταδιακά οι χώροι ομαδικής ψυχαγωγίας και άθλησης» και β) «Στο πολιτιστικό κέντρο του δήμου σας καλείστε, ως εκπρόσωπος των μαθητών και χρήστης αυτών των χώρων……». Τα δεδομένα αυτά καλό είναι να φαίνονται στον Πρόλογο.

3. Το ζητούμενο δε διατυπώνεται με ερωτηματικό τρόπο. Η αποδεικτέα θέση είναι προκαθορισμένη: «Να επισημάνετε …………… τη σημασία του ομαδικού παιχνιδιού στην ψυχική και σωματική διαμόρφωση και στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων».

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Πρόλογος

1. Προσφώνηση: Κυρίες και κύριοι…..

2. Έκφραση συγχαρητηρίων για την οργάνωση της εκδήλωσης …..

3. Έκφραση ευχαριστιών για την πρόσκληση ως ομιλητή……

4. Αναφορά στη μείωση των χώρων ομαδικής ψυχαγωγίας και άσκησης…..

5. Η σημασία του ομαδικού παιχνιδιού……………….

 

Παράδειγμα:

Κυρίες και κύριοι,

Πρώτα πρώτα θα ήθελα να συγχαρώ αυτούς που οργάνωσαν αυτή την εκδήλωση σχετικά με την ψυχαγωγία και την ομαδική άθληση των νέων. Ακόμη, θα ήθελα να τους ευχαριστήσω για την πρόσκληση που μας έστειλαν και τη δυνατότητα που μας έδωσαν να διατυπώσουμε τις απόψεις μας σχετικά με αυτό το σημαντικό θέμα που, άλλωστε, μας αφορά άμεσα. Είναι καιρός να ληφθούν κάποια μέτρα, γιατί με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση χειροτερεύει. Τα οικονομικά συμφέροντα και οι υλιστικές τάσεις της εποχής μας είχαν ως αποτέλεσμα τη δραματική μείωση των χώρων ομαδικής ψυχαγωγίας και άσκησης, ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις. Εκεί που παλαιότερα υπήρχαν αλάνες όπου τα παιδιά στήνανε ομαδικά παιχνίδια, τώρα υψώνονται πολυκατοικίες που καθιστούν αδύνατα αυτά τα παιχνίδια. Και όμως το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει αποφασιστικά στην ψυχική και σωματική διαμόρφωση και στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων.

 

Κύριο θέμα

[Εδώ καλούμαστε να αποδείξουμε πως το ομαδικό παιχνίδι «συμβάλλει αποφασιστικά στην ψυχική και σωματική διαμόρφωση και στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων». Πρέπει να προσέξουμε την κατασκευή του γενικού πλάνου. Δεν είναι σωστό να συμπτύξουμε τα επιμέρους ζητούμενα. Καλό είναι να τα αναπτύξουμε χωριστά].

 

Ι. Πρώτο επιμέρους ζητούμενο: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στη σωματική διαμόρφωση των εφήβων……

ΙΙ. Δεύτερο επιμέρους ζητούμενο: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στην ψυχική διαμόρφωση του ανθρώπου…..

ΙΙΙ. Τρίτο επιμέρους ζητούμενο: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων………..

 

[Θα μπορούσε να πει κανείς πως, αν αποδείξει τα δύο πρώτα, τότε αυτόματα αποδεικνύεται και το τρίτο. Δεν είναι, όμως, καλό να ακολουθήσει κανείς αυτή την τεχνική].

 

 Ι. Πρώτο επιμέρους ζητούμενο: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στη σωματική διαμόρφωση των εφήβων……

 

[Το ερώτημα που ανακύπτει είναι «Πώς το κάνει;» ή «Γιατί το κάνει;» ή «Από πού φαίνεται πως το κάνει;» Πρέπει δηλαδή να επισημάνουμε τους τρόπους με τους οποίους το ομαδικό παιχνίδι, όπως και κάθε παιχνίδι ή άθλημα, βοηθά στην καλλιέργεια των σωματικών αρετών, όπως η υγεία, η ρώμη, η αντοχή, η αρμονική διάπλαση κλπ. Η παράγραφος θα αναπτυχθεί με τον τρόπο του αιτίου (ομαδικό παιχνίδι)- αποτελέσματος (σωματική διαμόρφωση) ή της αιτιολόγησης ή των παραδειγμάτων]

 

Ι. Ζητούμενο πρώτο:

Απάντηση: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στη σωματική διαμόρφωση των εφήβων:

Α. Πώς; Αναγκάζοντας τους παίχτες

          Να κινητοποιηθούν, να ξεφύγουν από άλλες παθητικές και αδρανείς καταστάσεις και συμπεριφορές, να ασκηθούν κλπ.

Β. Γιατί; Αναγκάζει τους παίχτες να …………………….

Γ. Από πού φαίνεται; Από τα ωραία κορμιά κλπ. των αθλητών……..

 

ΙΙ. Ζητούμενο δεύτερο:

Απάντηση: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στην ψυχική διαμόρφωση των εφήβων……

 

[Η τεχνική που θα ακολουθηθεί είναι η ίδια με την παραπάνω. Δηλαδή, πρέπει κανείς να επισημάνει τις ψυχικές ιδιότητες και αρετές που καλλιεργεί το ομαδικό παιχνίδι και να δείξει πώς, γιατί ή από πού φαίνεται πως αυτό τις καλλιεργεί].

 

Γιατί καλλιεργεί:

Α. Το ομαδικό πνεύμα και τη συνεργατικότητα…………

Β. Το πνεύμα της ευγενούς άμιλλας …..

Γ. Το πνεύμα της πειθαρχίας και της υπακοής στους κανόνες ….

Δ. Τον σεβασμό προς τον άλλο ……

 Ε………………………

 

ΙΙΙ. Ζητούμενο τρίτο: Το ομαδικό παιχνίδι συμβάλλει στη μελλοντική κοινωνικοποίηση των εφήβων………….

 

[Κι εδώ η τεχνική είναι ίδια. Όμως, μπορεί κάποιος να ορίσει την έννοια της κοινωνικότητας και να δείξει πως το ομαδικό παιχνίδι προσφέρει στους νέους όλα τα γνωρίσματά της-προϋποθέσεις ……… Ουσιαστικά, εμείς προσπαθούμε να αποδείξουμε πως το ομαδικό παιχνίδι καλλιεργεί τις ιδιότητες εκείνες που απαιτεί μια ομαλή ένταξη του ατόμου στην κοινωνία. Ο συλλογισμός της λογικής που υπόκειται είναι:

Η κοινωνικοποίηση απαιτεί το α, το β, το γ – Το ομαδικό παιχνίδι δίνει το α, το β, το γ (Πώς το δίνει;) – Άρα, το ομαδικό παιχνίδι βοηθά στην κοινωνικοποίηση].

 

Γιατί καλλιεργεί:

Α. Το ομαδικό πνεύμα…

Β. Το πνεύμα συνεργασίας…………..

Γ. Την ανεκτικότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό……………

Δ. Τον σεβασμό σε κανόνες, νόμους και αρχές …………

Ε. Την αποδοχή της ήττας όπως και της νίκης………………..

 

Επίλογος

1. Γενίκευση: Το ομαδικό παιχνίδι έχει μεγάλη σημασία για ………..

2. Προέκταση: Διατύπωση του αιτήματος για δημιουργία χώρων ομαδικής άθλησης και ομαδικού παιχνιδιού…………….

3. Έκφραση ευχαριστών για την ανοχή των ακροατών………………..

 

Κείμενο 2ο: Ολυμπιακή παιδεία

«Η εποχή μας κατηγορείται για έλλειψη ιδανικών, εμπορευματοποίηση των ανθρωπίνων σχέσεων, επιφανειακή ανθρώπινη επαφή, πολεμικούς και κατακτητικούς προσανατολισμούς του ενός λαού σε βάρος του άλλου, ανάπτυξη της τεχνολογίας σε βάρος του ανθρωπισμού και των ιδεών. Η εκπαίδευση και αγωγή του ανθρώπου αναφέρονται πολύ συχνά ως σωτήρια μέσα. Το μάθημα της φυσικής αγωγής μπορεί να προσφέρει μια λύση και μια ουσιαστική διέξοδο προς αυτή την κατεύθυνση, μέσω της συσχέτισής του με τις θεωρητικές θέσεις του Ολυμπισμού. Δεν υπάρχει καλύτερο πρόγραμμα αναμόρφωσης της κοινωνίας μας από αυτό που ενσωματώνεται στα Ολυμπιακά ιδεώδη. Η έμφαση της κοινωνικής συμμετοχής, η συνεργασία, η αναζήτηση διεθνούς φιλίας, ο πολιτιστικός εμπλουτισμός είναι στοιχεία που εκφράζονται μέσω του μαθήματος της φυσικής αγωγής και απηχούν την Ολυμπιακή φιλοσοφία.

Το θεωρητικό πλαίσιο μας προσανατολίζει σε κάτι ευρύτερο από το μάθημα φυσικής αγωγής: σε μια Ολυμπιακή παιδεία. Οπωσδήποτε ο όρος δεν αποτελεί αναγνωρισμένο τύπο εκπαίδευσης, τουλάχιστο σε ευρύ πεδίο. Όμως, σε πολλά κράτη, η Ολυμπιακή παιδεία είναι ήδη ενσωματωμένη στα αναλυτικά προγράμματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης η διδασκαλία της Ολυμπιακής ιδέας περιλαμβάνεται στα προγράμματα των μαθημάτων της φυσικής αγωγής. Εκεί γίνεται μύηση των μαθητών στη θεωρία του αθλητισμού, γνωρίζουν την καταγωγή του, τις ιδέες που εκφράζει, την κοσμοθεωρία του και την αξία του σε κοινωνικό αλλά και προσωπικό επίπεδο. Ο βασικός σκοπός της Ολυμπιακής παιδείας στα κράτη αυτά είναι η ταύτιση των μαθητών με την Ολυμπιακή ιδέα, η συνειδητή υπεράσπιση των αξιών της και η περαιτέρω εφαρμογή των αξιών αυτών στην κοινωνική ζωή, ώστε να φέρουν αποτέλεσμα και σε επίπεδο κοινωνικής δομής και κουλτούρας. [……………………………

…………………].

          Σε ανάλογα αποτελέσματα θα μπορούσε να οδηγήσει η διεύρυνση της φυσικής αγωγής σε Ολυμπιακή παιδεία, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η επίτευξη της παραπάνω διάστασης προϋποθέτει τη συμβολή τριών κυρίως παραμέτρων. Αρχικά, θα πρέπει στο πλαίσιο του μαθήματος της φυσικής αγωγής να ενταχθεί και η θεωρητική κατάρτιση των μαθητών σε ό,τι αφορά τη θεωρία και τη φιλοσοφία του Ολυμπισμού και των αρχών του. Η οργάνωση ομιλιών και διαλέξεων, η προβολή ταινιών, οι συζητήσεις, η χρήση οπτικοακουστικών μέσων θα βοηθούσαν προς την κατεύθυνση αυτή. Δεύτερον, θα πρέπει η έννοια της Ολυμπιακής παιδείας να λειτουργήσει διεπιστημονικά. Μονομερής συμβολή του μαθήματος της φυσικής αγωγής ίσως δεν αποδειχτεί αποτελεσματική. Η εφαρμογή προγραμμάτων με συμμετοχή και άλλων μαθημάτων [………….] θα λειτουργήσει περισσότερο αποτελεσματικά στις συνειδήσεις των μαθητών. Τρίτον, θα πρέπει να αναφέρουμε την ανάγκη συμμετοχής του παράγοντα κράτος. Ο εξοπλισμός των σχολείων σε όργανα γυμναστικής, η προώθηση των μαθητών που διακρίνονται στο μάθημα, η οργάνωση επίσημων αθλητικών σχολικών συναντήσεων, η σωστή επιμόρφωση, θεωρητική και πρακτική, των διδασκόντων το μάθημα, οι διαγωνισμοί    έκθεσης και σχεδίου που αναφέρονται στο θέμα των Ολυμπιακών αγώνων, είναι πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προώθηση της Ολυμπιακής παιδείας στον χώρο του σχολείου.

           Η Ολυμπιακή παιδεία στις μέρες μας αποτελεί ανάγκη. Οι κοινωνίες πρέπει να βρουν νέους προσανατολισμούς και να αποκτήσουν νέα πρότυπα. Οι νέοι μας έχουν ανάγκη από υγιείς κατευθύνσεις και η κοινωνία μας από ολοκληρωμένα και υπεύθυνα άτομα. Ο αθλητισμός και ο Ολυμπισμός λειτουργούν αποτελεσματικά προς αυτήν την κατεύθυνση: `αν στα εκπαιδευτικά προγράμματα όλων των σχολείων του κόσμου, από τη στοιχειώδη ως την ανώτατη εκπαίδευση, περιλαμβανόταν η διδασκαλία του Ολυμπισμού, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι νέες γενιές της ανθρωπότητας, θα γνώριζαν ένα καλύτερο τρόπο ζωής’ (R. Paul)».

[Δανασσής-Αφεντάκης, Α.Κ., Σύγχρονες τάσεις αγωγής, β΄ έκδ., 1997 (σσ. 146-148). Αθήνα: Ο συγγραφέας]

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε σε 100-120 λέξεις.

                                                                                      [25 μονάδες]

Β1. α) Να σχολιάστε τη δομή της τρίτης παραγράφου («Σε ανάλογα ……… στο χώρο του σχολείου»).

                                                                                      [5 μονάδες]

 β) Ποιο θέμα απασχολεί τον συγγραφέα, ποια θέση υποστηρίζει, ποιους τρόπους πειθούς χρησιμοποιεί για να τον πετύχει και ποιος είναι ο σκοπός του;

                                                                                      [10 μονάδες]

Β2. α) Τι εννοεί ο συγγραφέας με τη φράση «Η Ολυμπιακή παιδεία στις μέρες μας αποτελεί ανάγκη;».

                                                                                      [5 μονάδες]

 β) Να σχολιάσετε τη φράση του κειμένου «Σε ανάλογα αποτελέσματα θα μπορούσε να οδηγήσει η διεύρυνση της φυσικής αγωγής σε Ολυμπιακή παιδεία σε παγκόσμιο επίπεδο» σε μια παράγραφο 7-8 γραμμών.

                                                                                      [5 μονάδες]

Β3. α) Να βρείτε πέντε λέξεις στο κείμενο που χρησιμοποιούνται μεταφορικά και μετά να σχηματίσετε με αυτές προτάσεις με την κυριολεκτική τους σημασία.

                                                                                      [5 μονάδες]

 β) Τι σημαίνουν οι λέξεις/ονοματικά σύνολα: Κοσμοθεωρία, ολυμπιακή παιδεία, διεπιστημονικά, επιμόρφωση, οπτικοακουστικά μέσα.

                                                                                      [5 μονάδες]

 

Γ. Στο σχολείο σας οργανώνεται μια ημερίδα για το πρόγραμμα της Ολυμπιακής παιδείας που εφαρμόζεται σε αυτό. Ως εκπρόσωπος του 15μελούς Συμβουλίου υποστηρίζεις πως το αθλητικό ιδεώδες έχει εκφυλιστεί στην εποχή μας. Παρουσιάζεις τα φαινόμενα του εκφυλισμού του αλλά και τα αίτια που τον προκαλούν. Η ομιλία σου δεν ξεπερνά τις 550-600 λέξεις.

                                                                                      [40 μονάδες]

Θέμα Γενικών Εξετάσεων του έτους 1991: «Το αθλητικό ιδεώδες είναι παγκοσμίως αποδεκτό, παρατηρούνται όμως φαινόμενα εκφυλισμού του. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας τα φαινόμενα αυτά, πού οφείλονται και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;».       

                                                                            

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α. Το κείμενο αυτό πραγματεύεται το θέμα της Ολυμπιακής παιδείας. Ο συγγραφέας στην αρχή υπογραμμίζει πως ο συνδυασμός του μαθήματος της φυσικής αγωγής και του Ολυμπισμού θα μπορούσε να συμβάλει στην αναμόρφωση της κοινωνίας. Στη συνέχεια αυτός αναφέρει τα γνωρίσματα του Ολυμπισμού και τονίζει τη σημαντική θέση που κατέχει αυτός στα προγράμματα των σχολείων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης. Προχωρώντας ο συγγραφέας επισημαίνει τις παραμέτρους που θα μπορούσαν να διευρύνουν το μάθημα της φυσικής αγωγής σε Ολυμπιακή παιδεία, όπως είναι η θεωρητική ενημέρωση των μαθητών σχετικά με αυτόν, η διεπιστημονική αντιμετώπιση του μαθήματος και η συμμετοχή του κράτους στην όλη διαδικασία. Τελειώνοντας, ο συγγραφέας υπογραμμίζει πως «Η Ολυμπιακή παιδεία στις μέρες μας είναι ανάγκη».

 

Β1. α) Η τρίτη παράγραφος αποτελείται α) από μια μεταβατική περίοδο «Σε ανάλογα …….. επίπεδο», β) από τη θεματική πρόταση «Η επίτευξη ….. παραμέτρων», γ) από τα σχόλια/λεπτομέρειες «Αρχικά ….. του σχολείου». Περίοδος κατακλείδα δεν υπάρχει.

          Η μετάβαση από την πρώτη περίοδο στη θεματική πρόταση γίνεται με τη φράση «της παραπάνω διάστασης». Η μετάβαση από τη θεματική περίοδο στα σχόλια γίνεται με τη λέξη «Αρχικά» που δηλώνει αρίθμηση και σειρά. Τα επιμέρους τμήματα των σχολίων ενώνονται με τις λέξεις «Δεύτερον» και «Τρίτον» που δηλώνουν αρίθμηση και σειρά. Η οργάνωση της παραγράφου γίνεται με παραγωγική μέθοδο, δηλαδή ξεκινά από κάτι γενικό που αναλύεται στη συνέχεια με χρήση παραδειγμάτων.

          β) Το πρόβλημα που απασχολεί τον συγγραφέα είναι η Ολυμπιακή παιδεία. Η θέση που υποστηρίζει είναι πως αυτή αποτελεί σύγχρονη αναγκαιότητα και μπορεί να συμβάλει στην αναμόρφωση της κοινωνίας. Για να στηρίξει τη θέση του χρησιμοποιεί επίκληση στη λογική, και μάλιστα συνδυασμό επιχειρημάτων και τεκμηρίων (παραδειγμάτων και γεγονότων). Στόχος του συγγραφέα είναι πρώτα πρώτα να πληροφορήσει τον αναγνώστη για το περιεχόμενο της έννοιας Ολυμπισμός και τη θέση που κατέχει στα προγράμματα άλλων χωρών και, έπειτα, να δείξει τη μεγάλη του σημασία και να υποδείξει τρόπους αξιοποίησης της σχετικής φιλοσοφίας.

 

Β2. α) Ο συγγραφέας με τη φράση «Η Ολυμπιακή παιδεία στις μέρες μας αποτελεί ανάγκη» εννοεί πως η εποχή μας αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα που είναι δυνατό να λυθούν με βάση τις αρχές και τις αξίες που περιέχονται στην Ολυμπιακή παιδεία, όπως είναι η διεθνής φιλία, το πνεύμα συνεργασίας, η συμμετοχικότητα των πολιτών, η ανιδιοτελής προσπάθεια κλπ.

          β) Η φράση «Σε ανάλογα αποτελέσματα θα μπορούσε να οδηγήσει η διεύρυνση της φυσικής αγωγής σε Ολυμπιακή παιδεία σε παγκόσμιο επίπεδο» σημαίνει πως η μετατροπή του μαθήματος της σωματικής αγωγής σε μάθημα Ολυμπιακής παιδείας, η σύνδεσή της δηλαδή με τα ιδεώδη των Ολυμπιακών αγώνων της αρχαιότητας και η απόκτηση παγκόσμιου χαρακτήρα, θα μπορούσε να πετύχει την προσέγγιση των λαών και την ενίσχυση της ειρήνης. Τούτο είναι αλήθεια, γιατί η συνεργασία μεταξύ των λαών, ο αλληλοσεβασμός, ο ευγενής συναγωνισμός και η κοινωνική συμμετοχή που η Ολυμπιακή παιδεία περικλείει θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην μεταξύ τους γνωριμία, την αλληλοκατανόηση, την ανεκτικότητα και την ειρηνική συνύπαρξη.

 

Β3. α) Λέξεις με χρήση μεταφορική:

Κοινωνικής δομής > η δομή του ατόμου

Υψηλές επιδόσεις > υψηλά δέντρα

Εξοπλισμός σχολείων > εξοπλισμός του στρατού

Υγιείς κατευθύνσεις > υγιή σώματα

Προσωπικό επίπεδο > επίπεδο κεκλιμένο

β) Σημασία των λέξεων/ονοματικών συνόλων

Κοσμοθεωρία = η θεωρία η σχετική με τη δημιουργία του κόσμου και της ζωής

Ολυμπιακή παιδεία = η παιδεία που σχετίζεται με τους Ολυμπιακούς αγώνες και τα ιδανικά που αυτοί εκφράζουν

Διεπιστημονικά = μελέτη και εξέταση ενός θέματος μέσα από την οπτική γωνία πολλών επιστημών

Επιμόρφωση = η πρόσθετη μόρφωση, η μόρφωση που αποκτά κανείς μετά τη βασική

Οπτικοακουστικά μέσα = τα μέσα που σχετίζονται με την όραση και την ακοή, τα μέσα που δημιουργούν οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα.

                       

 Γ. ΕΚΘΕΣΗ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Το θέμα:

1. Έχει επικοινωνιακό πλαίσιο. Ζητά τη σύνταξη και εκφώνηση ομιλίας σε συγκεκριμένη περίσταση. Αυτό επιβάλλει: α) την κατάλληλη προσφώνηση και β) τη χρήση του κατάλληλου ύφους.

2. Έχει κάποια διδόμενα που σχετίζονται με το επικοινωνιακό πλαίσιο αλλά δεν ταυτίζονται με το ζητούμενο: «Στο σχολείο σας οργανώνεται μια ημερίδα για το πρόγραμμα της Ολυμπιακής παιδείας που εφαρμόζεται σε αυτό» και β) «Ως εκπρόσωπος του 15μελούς Συμβουλίου…….».

3. Το ζητούμενο δε διατυπώνεται ερωτηματικά, αλλά η αποδεικτέα θέση είναι προκαθορισμένη: «Υποστηρίζεις πως το αθλητικό ιδεώδες έχει εκφυλιστεί στην εποχή μας. Παρουσιάζεις τα φαινόμενα του εκφυλισμού του αλλά και τα αίτια που τον προκαλούν».

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Πρόλογος

[Ο Πρόλογος, πέρα από τα τυπικά που επιβάλλει το επικοινωνιακό πλαίσιο, μπορεί να περιέχει α) την έκφραση ευαρέσκειας για την οργάνωση αυτής της ημερίδας και β) την έκφραση ευχαριστιών για την πρόσκληση προς το μαθητικό Συμβούλιο].

 

1. Προσφώνηση: Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί συμμαθήτριες και συμμαθητές…..

2. Έκφραση ευαρέσκειας: Θα ήθελα να εκφράσω τα συγχαρητήριά μου προς αυτούς που συνέλαβαν την ιδέα και οργάνωσαν αυτή την ημερίδα για να συζητηθεί το σοβαρό θέμα της Ολυμπιακής παιδείας που είναι ανάγκη της εποχής μας και αφορά κυρίως τους νέους……

3. Έκφραση ευχαριστιών για την πρόσκληση: Θα ήθελα ακόμη να εκφράσω τις ευχαριστίες μου για την πρόσκληση που μας έστειλαν και τη δυνατότητα που μας έδωσαν να διατυπώσουμε τις απόψεις μας ως μαθητών αυτού του σχολείου……….

4. Στόχος μου είναι να δείξω πως η Ολυμπιακή παιδεία είναι απαραίτητη σήμερα γιατί το αθλητικό ιδεώδες έχει εκφυλιστεί για πολλούς και διάφορους λόγους.

 

Κύριο θέμα

Ι. Τα φαινόμενα εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους:

Α. Η επαγγελματοποίηση του αθλητισμού……

Β. Η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού…….

Γ. Η πολιτική εκμετάλλευση του αθλητισμού……

Δ. Ο φανατισμός και η βία που εκδηλώνεται στους αθλητικούς χώρους…..

Ε. Ο χουλιγκανισμός και η χρήση αναβολικών για την υπεροχή και την νίκη………………..

 

[Είναι προφανές πως πρέπει να επισημανθούν οι άξονες που θα στηρίξουν τα σχόλια και τις λεπτομέρειες σε κάθε περίπτωση. Οι άξονες γενικά είναι: α) ότι υπάρχει αυτό που επισημαίνουμε και β) γιατί αυτό είναι εκφυλιστικό στοιχείο. Για να δειχτεί το δεύτερο πρέπει να ακολουθήσουμε την τεχνική της σύγκρισης, να δείξουμε δηλαδή πώς ήταν το υγιές ιδεώδες του αθλητισμού και πώς είναι τώρα. Είναι ακόμη αξιοσημείωτο πως δε θα υπεισέλθουμε στα αίτια του εκφυλισμού, γιατί αυτό είναι άλλο ζητούμενο].

 

ΙΙ. Τα αίτια του εκφυλισμού του αθλητικού ιδεώδους:

[Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε επίθετα σε -ικός. Ως προς την τεχνική που θα ακολουθήσουμε πρέπει να εξετάσουμε δυο δυνατότητες: α) να αναφέρουμε γενικά αίτια και β) να αναφέρουμε ειδικά για κάθε φαινόμενο εκφυλισμού αίτιο. Πάντως, σε κάθε περίπτωση οι άξονες είναι δυο: α) ότι είναι υπαρκτό το αίτιο, αφού είναι υπαρκτό και το φαινόμενο του εκφυλισμού, και β) πώς αυτό λειτουργεί και οδηγεί σε κάποιο φαινόμενο εκφυλισμού ή στον εκφυλισμό γενικά].

 

Α. Οικονομικά συμφέροντα

          1. Κερδοσκοπία

          2. Εμπορική εκμετάλλευση

          3. Καταναλωτισμός

          4. Υλιστικές τάσεις.

Β. Πολιτικά

          1. Πολιτικοποίηση του αθλητισμού

          2. Κρίση της δημοκρατίας

          3. Έλλειψη αξιοκρατίας

Γ. Πολιτιστικά

          1. Κρίση ηθικών αξιών

          2. Προβολή από τα ΜΜΕ λανθασμένης εικόνας του αθλητισμού

Δ. Κοινωνικά

          1. Κρίση των κοινωνικών θεσμών

          2. Έλλειψη υγιών προτύπων και ιδανικών

          3. Απάνθρωπος ανταγωνισμός

Επίλογος

1. Προσφώνηση: Κυρίες και κύριοι

2. Γενίκευση: Το αθλητικό ιδεώδες έχει εκφυλιστεί.

3. Η Ολυμπιακή παιδεία μπορεί να το ‘αναβαπτίσει’ με τις αξίες που προβάλλει και τη φιλοσοφία που τη διέπει……………….

 

Κείμενο 3ο: Βρείτε ελεύθερο χρόνο για το παιδί (Εναλλακτικό)

«Ο ελεύθερος χρόνος όλο και πιο πρώιμα όλο και περισσότερο είναι άραγε τόσο σοβαρό πρόβλημα που πρέπει να απασχολήσει σε όλες του τις διαστάσεις τον γονιό; Πόσο πραγματικά έχει ανάγκη ένα παιδί στιγμές που θα μπορεί να τις αφιερώσει όπου εκείνο θέλει; Εμείς οι μεγάλοι πρέπει να είμαστε τόσο αυστηροί στο κεφάλαιο ‘διάβασμα’, όταν στην ευαίσθητη αυτή ηλικία των πρώτων χρόνων στο σχολείο μεγαλύτερη ίσως σημασία για την ωρίμαση του παιδιού έχει η ξεγνοιασιά μέσα από το παιχνίδι;

          Το τραγικότερο απ’ όλα είναι ότι δεν παίζουν συχνά τα παιδιά μας, λέει η κ. Μπακούλα, και εξηγεί ότι έξω από το σπίτι το μεγαλύτερο ποσοστό παίζει από σπάνια ως καθόλου, ενώ το 40% ζει σε διαμερίσματα πολυκατοικιών όπου δεν έχουν έστω μια μικρή αυλή για παιχνίδι.

          Το θέμα θα πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά και να σκεφθούμε ότι ένα παιδί ‘εγκλωβισμένο’ σε κανόνες και ‘πρέπει’ είναι πολύ πιθανό να γίνει αντιδραστικό, να αναπτύξει κάποιον έντονο θυμό ή να φέρνει δυσκολία σε κάθε βήμα της καθημερινής ζωής, υποστηρίζουν οι ψυχολόγοι, διευκρινίζοντας ότι ο σημαντικότερος κίνδυνος είναι η ανάπτυξη του άγχους ‘να τα προφτάσω όλα!’. Τα παιδιά αυτά κινδυνεύουν να γίνουν αργότερα πολύ ευαίσθητα, με έλλειψη σιγουριάς για τον εαυτό τους. Κάθε μικρή αποτυχία θα μεγαλοποιείται και θα θεωρείται μεγάλη ήττα, κυρίως όταν έχει δοθεί από το περιβάλλον τους υπερβολική σημασία στις επιδόσεις στο σχολείο.

          Αυτό που πρέπει να κατανοήσουν οι γονείς είναι ότι το παιδί πρέπει να παίξει για να εκφράσει τη ζωντάνια του, την επιθετικότητά του ή τις συγκρούσεις του, επισημαίνουν οι ψυχολόγοι. Να γνωρίζουν ότι το παιδί θα μάθει μέσω του παιχνιδιού και των κοινωνικών σχέσεων που δημιουργούνται με το παιχνίδι. Ο αθλητισμός, η επαφή με τις καλές τέχνες ή με τη μουσική –με την προϋπόθεση, πάνω απ’ όλα, ότι δεν ευελπιστούμε να εξελιχθεί ο μικρός μαθητής σε έναν διάσημο πιανίστα– μπορεί να εκληφθούν ως είδος διασκέδασης για το παιδί, χωρίς ωστόσο να γίνονται ποτέ εις βάρος του ελεύθερου χρόνου!

          Η απόσταση του σχολείου, η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι μακρινή, είναι ένας ακόμη λόγος που συρρικνώνει τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα που οι πιο πολλοί από μας δεν αντιλαμβανόμαστε.

          Καλό θα ήταν, υποστηρίζουν οι ειδικοί, να αποφεύγουμε να στέλνουμε τα παιδιά σε μακρινά σχολεία, έτσι ώστε να μη χρειάζεται να ξοδεύουν μέχρι και δυο ώρες μόνο και μόνο για να φοιτούν σε ένα καλό σχολείο. Ο χρόνος αυτός θεωρείται νεκρός. Από την άλλη πλευρά, το να διανύεις μια τέτοια απόσταση, διασχίζοντας μάλιστα πολλές φορές την πόλη, είναι πολύ κουραστικό για ένα μικρό παιδί, ιδίως υπό τις σημερινές απαράδεκτες περιβαλλοντικές συνθήκες. Πέρα από αυτό, το παιδί είναι φυσικό να μην αναπτύσσει τις φιλίες και τις κοινωνικές σχέσεις που θα είχε αν φοιτούσε στο σχολείο της γειτονιάς του. Θα πρέπει, εξάλλου, να αναφερθεί ότι πάρα πολλά από αυτά τα παιδιά των ‘μακρινών σχολείων’, σχεδόν όλα, υποφέρουν από έλλειψη κοινωνικών σχέσεων στον φυσικό τους περίγυρο.

          ‘Όταν αρχίζεις να έχεις άγχος από τόσο νωρίς, αναπτύσσεις έναν τρόπο ζωής που σε συνοδεύει πάντα’, μας λέει η κ. Μπακούλα και προειδοποιεί: `Όταν αργότερα το παιδί, ως έφηβος ή ενήλικος, κοιτάξει πίσω στο παρελθόν, θα αντικρίσει εικόνες συνεχούς πίεσης στην παιδική ηλικία και όχι, όπως θα ήταν το φυσικό, στιγμές ανεμελιάς’.

          Αν θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για συνταγή, αυτή είναι μία: Ο γονιός πρέπει να σέβεται την ύπαρξη ελεύθερου χρόνου στο παιδί, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι τα παιδιά δεν έχουν υποχρεώσεις. Κάποιες ωστόσο ώρες παιχνιδιού και ανεμελιάς, παράλληλα με το διάβασμα, όχι απλώς κρίνονται απαραίτητες αλλά ίσως θα έπρεπε και να επιβάλλονται».

[Καραμούζη, Ν., ‘Βρείτε ελεύθερο χρόνο για το παιδί’, εφημ. «Η Καθημερινή», 22-10-1995]

 

 

 


Έκθεση

Συγγραφέας: Δρ. Φιλολογίας Αθανάσιος Φραγκούλης   http://athanasiosfragkoulis.blogspot.gr
Προγραμματισμός και σχεδιασμός web: Ανδρέας Τάσσος

  • Εάν η εφαρμογή δεν ανταποκρίνεται ή βγάλει μήνυμα λάθους πατήστε το πλήκτρο F5 ( ανανέωση ).
  • Για να εκμεταλλευτείτε όλη την οθόνη και να μπείτε σε κατάσταση πλήρους οθόνης (ή για να βγείτε) πατήστε το πλήκτρο F11.
  • Μπορείτε να μεγαλώσετε ( ζουμ ) την εφαρμογή με "ctrl και +" και να τη μικρύνετε με "ctrl και -"

Ιστοσελίδα: www.lexigram.gr | e-mail: info@lexigram.gr | τηλέφωνα: +30 210 6458183

© 1998 - 2012 LexiGram



Σειριακός :


Είστε ο χρήστης :

Στη δοκιμαστική έκδοση βλέπετε μόνο την πρώτη "Οθόνη" του κάθε κεφαλαίου. Στην πλήρη έκδοση βλέπετε όλη την ύλη

Την πλήρη έκδοση την αγοράζετε πατώντας εδώ.